AIS Group
Profesjonalne wsparcie
Europejska jakość ochrony

Historia i cel powstania REACH

Rozporządzenie REACH (Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals) obowiązuje w Unii Europejskiej od 1 czerwca 2007 r. i zastąpiło ponad 40 wcześniejszych aktów prawnych dotyczących chemikaliów. Jego głównym celem jest zagwarantowanie wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi i środowiska przy jednoczesnym wzmocnieniu konkurencyjności unijnego sektora chemicznego.

Rozporządzenie REACH wprowadza pakiet obowiązków dla producentów, importerów i dalszych użytkowników substancji, mieszanin i wyrobów wprowadzających swoje produkty na rynek EU.

Jakie substancje obejmuje REACH?

REACH dotyczy wszystkich substancji chemicznych wprowadzanych na rynek UE – zarówno tych stosowanych w procesach przemysłowych, jak i zawartych w wyrobach konsumenckich (np. w tekstyliach, elektronice czy artykułach gospodarstwa domowego). REACH dotyczy substancji w postaci własnej, w mieszaninach oraz w wyrobach.

Główne założenia rozporządzenia

• „Brak danych – brak obrotu”: zanim substancja trafi do obrotu w UE, przedsiębiorca musi przedłożyć do Europejskiej Agencji Chemikaliów zestaw wyników badań fizyko-chemicznych, toksykologicznych i ekotoksykologicznych, informacje o jej zastosowaniach oraz ocenę bezpieczeństwa chemicznego obejmującą te zastosowania.
• Odwrócenie ciężaru dowodu: odpowiedzialność za ocenę ryzyka spoczywa na przemyśle, nie na organach publicznych.
• Transparentność: pełny przepływ informacji o zagrożeniach i ryzyku związanym ze stosowaniem danych substancji w całym łańcuchu dostaw.
• Monitorowanie najbardziej niebezpiecznych substancji z rynku EU: substancje ocenione jako substancje wzbudzające szczególnie duże obawy (SVHC) muszą być monitorowane w produktach, a ich stosowanie może wymagać zezwolenia lub zakończyć się ich wycofaniem z rynku UE.

Jakie obowiązki nakłada REACH na przedsiębiorców?

Rejestracja substancji chemicznych

Każda firma wytwarzająca lub importująca na teren UE substancję w ilości co najmniej 1 tony rocznie musi ją zarejestrować w Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA). Rejestracja polega na złożeniu kompletu wyników badań, informacji o zastosowaniach oraz oceny bezpieczeństwa. Rejestracja wspólna wymaga współpracy wielu podmiotów. Dokumenty składane są przez system REACH-IT.

Ocena substancji chemicznych

Wszystkie zarejestrowane substancje podlegają dalszej ocenie przez ECHA i państwa członkowskie. Substancje szczególnie niebezpieczne mogą zostać objęte zakazami (załącznik XVII), wymogiem autoryzacji (załącznik XIV) lub wpisem na listę SVHC.

Zezwolenia i ograniczenia stosowania

• Substancje SVHC – obowiązek informowania o ich zawartości w produktach oraz zgłaszania do odpowiednich baz.
• Załącznik XVII – zakaz stosowania danej substancji w określonych zastosowaniach.
• Załącznik XIV – obowiązek uzyskania zezwolenia na stosowanie substancji.

Komunikacja w łańcuchu dostaw

• Karta charakterystyki (SDS) – obowiązkowa dla każdej substancji stwarzającej zagrożenie.
• Scenariusz narażenia – załącznik do SDS dla substancji powyżej 10 ton/rok.
• Informacja zgodnie z art. 32 REACH – przekazywana, gdy SDS nie jest wymagany.
• Informacja zgodnie z art. 33 REACH – obowiązkowa dla wyrobów zawierających SVHC >0,1%.

Kto podlega przepisom REACH?

Rozporządzenie REACH dotyczy:

• producentów i importerów substancji chemicznych,
• producentów i importerów mieszanin,
• producentów i importerów wyrobów,
• dalszych użytkowników (np. przetwórców, montażystów).

Przepisy REACH obejmują wiele branż: motoryzacja, elektronika, budownictwo, tekstylia, zabawki, detergenty, kosmetyki i inne.

Jakie są skutki nieprzestrzegania REACH?

Kary i sankcje określa Ustawa z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach. Przykłady:

• Wprowadzenie do obrotu substancji bez rejestracji – kara do 200 000 zł.
• Brak karty charakterystyki – grzywna.
• Naruszenia załącznika XVII – grzywna, ograniczenie lub pozbawienie wolności do 2 lat.
• Naruszenia załącznika XIV – grzywna, ograniczenie wolności lub więzienie do 1 roku.

Nieprzestrzeganie REACH może skutkować też utratą zaufania klientów i wycofaniem produktów z rynku.

Jak zapewnić zgodność z REACH?

Rozporządzenie REACH jest złożone, dlatego wymaga szczegółowej analizy obowiązków i ich wdrożenia.

Zgodność z REACH to nie tylko obowiązek prawny, ale też przewaga konkurencyjna – dobrze zarządzany system zgodności chroni firmę i wzmacnia zaufanie klientów.

PVC inaczej polichlorek winylu jest jednym z najczęściej wykorzystywanych tworzyw sztucznych (zaraz po polietylenie i polipropylenie). W przemyśle ma bardzo szerokie zastosowanie, włączając w to branżę produktów ochrony osobistej, branże budowlaną, transportową czy opiekę zdrowotną.

Czemu PVC zawdzięcza swoją popularność?

PVC jest stosunkowo tani, przy czym jest odporny na czynniki biologiczne i chemiczne. Wyróżnia się trwałością i wielofunkcyjnością.

W pierwotnej postaci PVC jest materiałem sztywnym, dzięki czemu nadaje się do wytwarzania butelek, opakowań, a także drzwi czy okien. Jeśli jednak dodamy do niego środki zmiękczające, np. ftalany, materiał ten może stać się bardziej miękki i elastyczny. W takiej postaci idealnie sprawdzi się jako materiał wykorzystywany przy produkcji np. wyrobów ochronnych.

Dlaczego stosowanie materiału PVC budzi kontrowersje?

Po pierwsze kwestie zdrowotne.

Coraz większe zaniepokojenie budzi wpływ produktów wykonanych z polichlorku winylu na zdrowie. Dzieje się tak ze względu na uwalnianie potencjalnie toksycznych substancji chemicznych podczas ich wytwarzania, stosowania, jak i utylizacji. Szczególną uwagę zwrócono na bezpieczeństwo stosowania środków zmiękczających z grupy ftalanów. Mowa tutaj np. o środkach takich jak DEHP. Dlaczego?

• Przede wszystkim dlatego, że ftalany są bardzo podatne na wymywanie z PVC do środowiska, ponieważ nie są ściśle związane z polimerem.
• Istnieje pogląd, według którego ftalany zaburzają gospodarkę hormonalną. Wykazano ich niepożądane działanie na układ rozrodczy wśród zwierząt laboratoryjnych.
• Istnieje zwiększone ryzyko działań niepożądanych po kontakcie z DEHP u pacjentów w stanie krytycznym lub z urazami.

Po drugie kwestie środowiskowe.

Poza kwestiami zdrowotnymi istnieją również obawy związane z wpływem wytwarzania i usuwania wyrobów PVC na środowisko. Biorąc pod uwagę fakt, że produkty wytworzone z PVC nie są łatwo biodegradowalne oraz ich ilości, składowanie ich nie jest zrównoważoną metodą utylizacji. Dodatkowo dodatki, takie jak wspomniane wcześniej ftalany lub metale ciężkie, z racji tego, że są bardzo podatne na wymywanie potencjalnie mogą zanieczyszczać wody gruntowe. Zarówno spalanie środków wyprodukowanych z PVC jak i ich recykling wiąże się ze zwiększoną emisją toksycznych substancji chemicznych uwalnianych do środowiska.

Obecnie na rynku istnieją produkty „wolne od PVC”, które są odpowiedzią na wymienione wcześniej obawy związane ze stosowaniem produktów wytworzonych z materiału PVC.

Aktualnie na rynku dostępny jest cały wachlarz materiałów wolnych od PVC, które są nie tylko odpowiednie do zastosowań ochronnych, ale także nie wymagają stosowania ftalanów lub innych środków zmiękczających. Dzięki temu możliwe jest zminimalizowanie potencjalnych zagrożeń wynikających z wymywania ftalanów z wyrobów ochronnych do organizmu pacjenta.

Dodatkowo, z racji tego, że zamienne produkty nie są wykonane z PVC, ich recykling jest znacznie łatwiejszy, a także niweluje problemy związane z utylizacją wyrobów ochronnych wykonanych z PVC.